نيازهاى انسانى از جمله محدودهء قلمرو در مراقبت‌هاى پرستارى و پژوهش‌هاى پرستارى قابل اهميت است و به وسيله تحقيقات در زمينه‌هاى مختلف پرستارى با توجه به ديدگاههاى فلسفى و اعتقادى غنى اسلام مىتوان مراقبت‌هاى پرستارى را با توجه به ارزشهاى مددجو در جامعه اسلامى به كار برده و در اصل مقاله عوامل مخدوش‌كننده محدوده قلمرو بيمار و همچنين تدابير پرستارى در مورد حفظ محدوده قلمرو انسانى با تأكيد بر آموزه‌هاى دينى مورد بحث و بررسى قرار گرفته است . واژه‌هاى كليدى : قلمرو - انسان - مراقبت‌هاى پرستارى مقدمه : اگر فلسفه اصلى خلقت انسانها و رسالت اصلى پيامبر ( ص ) را تحقق ارزشهاى معنوى و تعميم مكارم اخلاقى بدانيم كه فرمود : « انى بعثت لا تمم مكارم الاخلاق » عنايت ويژه به جهان‌بينى توحيدى و التزام عميق به باورها و ارزشهاى والاى اسلامى ، از اهميت و اولويت منحصربه‌فردى در اين راستا برخوردار مىگردد ( 1 ) . از جمله واجبات الهى حفظ حرمت و ارزش انسان است و رعايت شخصيت انسانى بيمار از حيث باورها ، فرهنگ و اعتقادات و ضوابط اخلاقى عامل بسيار مهم و اساسى در بهبود بيمار است ( 2 ) يكى از آدابى كه اسلام به رعايت آن اهتمام ورزيده رعايت قلمرو شخصى ، اجازه خواستن براى داخل شدن به منزل ، محل كار و اقامت ديگران و سلام كردن بر اهالى آن است و با در نظر گرفتن نكات حرفه‌اى و علمى و اعتبار قائل شدن براى همنوعان كه مورد مراقبت مىباشند رعايت محدوده قلمرو آنها مورد توجه قرار مىگيرد . و اسلام عزيز از چهارده قرن پيش اين آداب را به پيروانش آموخته و چه زيبا و نيكو كه مىفرمايد : اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد به خانه‌هايى كه متعلق به شما نيست ، داخل نشويد تا اذن بگيريد و بر اهل آنها سلام كنيد و اين براى شما بهتر است تا پند بپذيريد ( 3 ) . از طرفى افراد انسانى در هر بخشى از طيف سلامتى قرار داشته باشند ، داراى حقوقى مىباشند كه با رعايت آن از طرف ديگران به‌ويژه مراقبين بهداشتى درمانى احساس رضايت و